V. Del Giorno adlı bir kronikçiden öğrendiğimize göre Jean Baptiste Pancaldi adlı bir levanten "Taksim'in ilerisindeki bölgede semt sakinlerinin, avcıların ya da kıra gelenleri mola verdiği bir han, bir birahane ya da buluşma yeri işletiyordu: insanlar Pancaldi'nin yerine gidiyorlardı. Kısa zaman sonra Pancaldi'ye gidiyoruz demeye başladılar. Türk diline uydurulan yazımı, semtin şimdiki adı olan Pangaltı'yı verecekti" (V. Del Giorno. Chroniques de la Basilique Cathedrale de St. Esprit, Cilt 1 S.95)
1840'lı yıllarda yaşadığını bildiğimiz Sinyor Pancaldi aslen Bolonyalı bir katoliktir. Bolonya bölgesinde çok yaygın olarak kullanılan Pancaldi soyadını taşır. Pancaldi 1840'ların başında karısı Rosa Zaghi'yi Roma'da bırakıp İstanbul'a yerleşir ve yukarıda bahşettiğimiz, otel birahane karışımı yerleri işletmeye açar. Hali vakti yerindedir. Ancak karısı peşini bırakmaz ve ilgisiz kocasını kiliseye şikayet eder. Rinaldo Marmara'nın aktardığına göre Roma'da bulunan Propaganda Fide Tarihsel Arşivlerinde bulunan bir mektuptan öğreniyoruz ki, bu hayırsız koca için Kardinal Lambruschini devreye girer. 30 Eylül 1841 tarihinde bir mektup yazarak İstanbul'da bulunan Papalık temsilcisinin devreye girmesini ve Pancaldi'nin zavallı karısına sahip çıkmaya zorlanmasını talep eder. (kaynak: İstanbul Dergisi Sayı.34 s.57)
Hayırsız koca Pancaldi karısına sahip çıktı mı bilemiyoruz. Ancak bölgenin bölgenin nüfusu hızla artınca, bugünkü Türk Telekom binasının hemen karşısındaki birahanenin epeyce iş yaptığını varsayabiliriz. 1913 yılına gelindiğinde Pangaltı kesin olarak bir gayrı-müslim semtiydi. Nüfusunun %27 si Levantenler, %19'u Rumlar, %49'u Ermeniler % 5'i "öteki" lerden oluşuyordu. Bu ötekilerin içinde Müslüman Türklerin oranı nedir, bilemiyoruz.
Pangaltı'nda yaşamaya başlayan biri olarak su içer gibi okudum bu güzel yazıyı. Kaleminize sağlık :)
YanıtlaSilo birahane şu an ne olarak kullanılmakta?
YanıtlaSilHer gün ayağımın bastığı bir yerin tarihini okumak çok keyifliydi. Teşekkürler..
YanıtlaSilCok harika bi bilgi. Tesekkurler
YanıtlaSilHayatım Pangaltı Kurtuluşta geçti.Ben de ilk defa ilk kez Pangaltının tarihçesini sayenizde öğrenmiş oldum.Mümkünse Kurtuluş ve Ergenekon semt isimlerinin de nezaman ve niçin kullanıldığını açıklarsanız sevinirim.
YanıtlaSilBir rivayet daha var. Bugüngü pangaltı bölesinde yaşayan ünlü bir levanten fırıncı vardır ve fırınını adı 'pane caldo' yani 'sıcak ekmek 'isimin buradan geldiği de rivayet edilir. Kurtuluş ismi maalesef rumlardan 'kurtulunduğu' için konmuştur. Diğer örnek eski antepteki ermeni mahalesinde(tepebaşı) bulunanan 'kurutuluş camii'eski surp asdvazazin kiliseside Ermenilerden 'kurtulunduğu' için konmuştur.şimdilerde bu cami unesco baskısı sonucu restorsyondadır ve müzeye dönüştürülecektir. Daron Büyükişman
YanıtlaSilBir rivayet göre bölgede bir levantene ait meşhur bir fırın vardır adı' pane caldo' yani 'sıcak ekmek' bazı kaynaklarak ismin buradan geldiğine değinir. Kurtuluş ismini anlatmak oldukça kolay eski rum semti olan tatavladan rumlardan 'kurtulunduğu dan'kurtuluş ismi verilmiştir maalesef. Diğer örnek eski antep tepebaşı mahalesindeki surp asdvazazin ermeni kilisesi aynı şekilde ermenilerden ' kurtulunduğu' için kurtuluş cammine dönüştürülmüştür. Bugünlerde cami unesco baskısı sonucu müzeye çevrilmek üzere restorsyon altındadır.daron büyükişman
YanıtlaSilKurtulus Ergenekon gibi semt isimleri takriben 1930 gibi verilmistir saniyorum.
YanıtlaSilBaşka bir bilgiye göre ise pangaltı BANKA-ALTI diye biliyoruz..Orada bir banka şubesi ilk defa acılmış ondan dolayı da bankanın altı ....ne derece doğrudur bilmiyorum, bu konuda kaynaklarda rastlayan var mı?
YanıtlaSilbanka altı nı bende duymuş tum
YanıtlaSilPangaltınin isminin buradan geldiğini bilmiyordum, guzelmis
YanıtlaSil